Dit moet je weten over vitaminen en mineralen
Door je vitaminen- en mineralenniveaus te optimaliseren, behoud of vergroot jij je energie, cognitieve functies en weerstand. Regelmatige metingen helpen om tekorten vroegtijdig op te sporen en aan te pakken.
Waar kun je last van krijgen bij een vitaminen- of mineralentekort?
Een tekort van één of meerdere vitaminen en/of mineralen over langere periode kan zowel op de korte als lange termijn klachten geven.
Vermoeidheid en concentratieproblemen
Tekorten aan B12, D en ijzer verminderen je energie en zenuwfunctie. Dit kan leiden tot vermoeidheid, een traag denkvermogen en moeite met focussen. Je kunt het gevoel hebben dat je “in een mist” zit.
Verzwakt immuunsysteem en vatbaarheid voor infecties
Vitamine C, D en zink spelen een belangrijke rol in je afweer. Een tekort kan ervoor zorgen dat je sneller ziek wordt, langzamer herstelt en meer last hebt van ontstekingen.
Botverlies en hoger risico op osteoporose
Een langdurig tekort aan vitamine D en K verlaagt de calciumopname en botmineralisatie. Dit maakt botten zwakker en vergroot het risico op fracturen, vooral bij ouderen en vrouwen na de menopauze.
Hart- en vaatziekten en stofwisselingsproblemen
Tekorten aan B-vitaminen en vitamine D kunnen je bloeddruk verhogen, aderverkalking bevorderen en insulineresistentie veroorzaken. Dit verhoogt het risico op hart- en vaatziekten en diabetes type 2.
Voordelen van geoptimaliseerde vitaminen- en mineralenwaarden
Meer energie en betere cognitieve functie
Goede niveaus van B12, D en ijzer ondersteunen je energieproductie en zenuwfunctie. Dit vermindert vermoeidheid en verbetert je concentratie en geheugen. Je voelt je alerter en scherper.
Sterker immuunsysteem en sneller herstel
Voldoende vitamine C, D en zink versterken je afweer. Hierdoor bestrijdt je lichaam infecties beter, genezen wondjes sneller en herstel je sneller na een griep of verkoudheid.
Sterkere botten en minder kans op osteoporose
Een goede balans van vitamine D, K, calcium en magnesium helpt je botten sterk te houden. Dit verlaagt het risico op botbreuken en osteoporose, vooral op latere leeftijd.
Gezond hart en stabiele stofwisseling
B-vitaminen, vitamine D en mineralen zoals magnesium en kalium ondersteunen een gezonde bloeddruk, cholesterolregulatie en insulinegevoeligheid. Dit verkleint de kans op hart- en vaatziekten en diabetes type 2.
Wat zijn belangrijke waarden om te meten?
Vitamine D3 (25-OH-D)
Vitamine D ondersteunt je botten en immuunsysteem en regelt je calciumhuishouding. Je lichaam maakt vitamine D aan via zonlicht en neemt het deels op uit voeding. De lever zet het om in de actieve vorm: 25-hydroxyvitamine D (25-OH-D). Dit is de beste indicator voor je vitamine D-status.
Ferritine
Ferritine geeft aan hoeveel ijzer je lichaam opslaat. Lage waarden wijzen op ijzertekort, wat vermoeidheid, zwakte en een verminderde weerstand kan veroorzaken. Te hoge waarden kunnen wijzen op ijzerstapeling, wat schadelijk is voor je organen.
Foliumzuur (Vitamine B11)
Foliumzuur speelt een rol in de productie van DNA en is vooral belangrijk tijdens snelle groei, zoals bij zwangerschap en foetale ontwikkeling.
Vitamine B6
Vitamine B6 speelt een sleutelrol in meer dan 100 processen: je maakt er neurotransmitters mee aan (zoals serotonine en dopamine), reguleert je homocysteïnegehalte, ondersteunt je immuunsysteem en helpt bij de energievoorziening via aminozuren. Een tekort leidt tot vermoeidheid, bloedarmoede, prikkelbaarheid, huidontstekingen of tintelingen in je handen en voeten.
Vitamine B12
Vitamine B12 ondersteunt de aanmaak van rode bloedcellen en het functioneren van je zenuwstelsel. Een tekort kan leiden tot bloedarmoede, vermoeidheid en bij ernstige tekorten zelfs zenuwschade. B12 komt vooral voor in dierlijke producten. Veganisten moeten hun B12-status goed in de gaten houden en indien nodig suppleren.
Homocysteïne
Verhoogde niveaus van het aminozuur homocysteïne heeft een aantal nadelige gezondheidseffecten: het beschadigt bloedvaten, en bevordert ontstekingen en vorming van bloedstolsels. Hierdoor is een hoge concentratie homocysteïne gelinkt aan een hoger risico op hart- en vaatziekten, neurodegeneratieve aandoeningen en botontkalking. Een verhoogd homocysteïnegehalte kan wijzen op een tekort aan B-vitaminen (B6, foliumzuur en B12), omdat deze vitaminen essentieel zijn voor de afbraak van homocysteïne in het lichaam.
Hoe kun je meten of het niveau van vitaminen en mineralen in balans is?
Bloedonderzoek is de meest betrouwbare manier om je vitaminen- en mineralenniveaus te bepalen. Een verpleegkundige neemt een kleine hoeveelheid bloed af, die in een gecertificeerd laboratorium wordt geanalyseerd.
Hoe vaak moet je dit meten?
Voor het optimaliseren van vitaminen- en mineralenniveaus is een halfjaarlijkse meting ideaal. Voor groepen met een verhoogd risico op tekorten, zoals ouderen, vegetariërs, of bij bepaalde medische aandoeningen kan een hogere frequentie raadzaam zijn. Daarnaast kunnen regelmatige metingen nuttig zijn bij vaststelling van een tekort, en bij het (vervolgens) starten met supplementengebruik, totdat de waarden genormaliseerd zijn.
