Dit moet je weten over ontstekingen
Langdurige ontstekingen duiden op de mogelijke aanwezigheid van acute infecties of chronische ziekten, en kunnen verschillende consequenties hebben zoals een verhoogd risico op hartziekten en diabetes. Chronische ontstekingen vormen tevens een belasting van je immuunsysteem en kunnen schade aan weefsels veroorzaken.
Het meten van C-reactief proteïne, leukocyten, en de bezinkingssnelheid van rode bloedcellen helpt om sluimerende ontstekingen op te sporen. Zo kun je op tijd je voedings- en/of bewegingspatroon, en mogelijk je medicatie, aanpassen en zo de kans op ernstigere gezondheidsproblemen verminderen.
Je kunt chronische ontstekingen verminderen door een gezonde leefstijl. Een ontstekingsremmend dieet bevat veel antioxidanten, omega-3-vetzuren en vezels, en weinig bewerkte voeding, transvetten en suikers. Regelmatige beweging, vooral matige inspanning zoals wandelen of krachttraining, helpt ontstekingen te verminderen. Voldoende slaap en stressmanagement ondersteunen daarnaast je immuunsysteem. Als dat noodzakelijk is, kunnen ontstekingsremmende medicijnen helpen om ontstekingen onder controle te houden.
Waar kun je last van krijgen bij chronische ontstekingen?
Vermoeidheid en malaise
Verhoogde CRP-, leukocyten- en BSE-waarden duiden op een actieve ontsteking. Dit kan leiden tot aanhoudende vermoeidheid, spierpijn en een uitgeput gevoel. Je immuunsysteem blijft actief en verbruikt veel energie.
Pijn en stijfheid in gewrichten en spieren
Ontstekingen kunnen gewrichts- en spierpijn veroorzaken. Dit kan je bewegingsvrijheid beperken en dagelijkse activiteiten moeilijker maken.
Een verhoogd risico op hart- en vaatziekten
De aanwezigheid van ontstekingen kan de vaatwanden beschadigen en aderverkalking versnellen. Dit kan leiden tot hoge bloeddruk, een slechtere doorbloeding en een verhoogd risico op hartaanvallen en beroertes.
Cognitieve achteruitgang en neurodegeneratieve ziekten
Langdurige ontstekingen kunnen hersencellen beschadigen. Dit verhoogt het risico op neurodegeneratieve aandoeningen zoals Alzheimer, doordat ontstekingsprocessen de zenuwcellen aantasten en schadelijke eiwitophopingen bevorderen.
Welke veranderingen kun je ervaren als chronische ontstekingen afnemen?
Meer energie en beter welzijn
Minder ontstekingen verlagen de immuunactiviteit. Dit vermindert vermoeidheid en een algemeen ziek gevoel. Je hebt meer energie, kun je beter concentreren en ervaart minder spier- en gewrichtspijn.
Minder pijn en sneller herstel
Minder ontstekingen zorgen voor minder gewrichts- en spierpijn, waardoor je soepeler beweegt, en je lichaam herstelt sneller na blessures of inspanning.
Lager risico op hart- en vaatziekten
Het verlagen van CRP-waarden voorkomt schade aan de vaatwanden. Dit vermindert de kans op aderverkalking, hoge bloeddruk en hart- en vaatziekten. Een gezonde bloedsomloop draagt bij aan een langere levensduur.
Bescherming tegen cognitieve achteruitgang en chronische ziekten
Het beheersen van ontstekingen helpt je cognitieve functies langer te behouden en verlaagt het risico op Alzheimer, Parkinson en auto-immuunziekten.
Hoe kunnen ontstekingsprocessen opgespoord worden?
C-reactief proteïne, ultra-sensitief (hs-CRP)
CRP is een marker voor ontstekingen en cardiovasculair risico. De ultra-sensitieve variant (hs-CRP) detecteert zelfs milde ontstekingsreacties. Mensen met een verhoogd risico op hart- en vaatziekten hebben vaak langdurig lichte ontstekingen voordat er klachten ontstaan. Deze test kan al bij gezonde mensen het risico op hart- en vaatziekten voorspellen, zodat je preventieve maatregelen kunt nemen.
Witte bloedcellen
Een verhoogd aantal witte bloedcellen (leukocyten) wijst op een actieve ontsteking, infectie of immuunreactie. In sommige gevallen kan het nuttig zijn om ook een leukocytendifferentiatie te bepalen, waarin de verschillende soorten witte bloedcellen apart worden gemeten. Daarmee wordt ook inzicht verkregen in de monocyten, basofielen, eosinofielen, lymfocyten en neutrofielen. Het tijdig opsporen van verhoogde spiegels aan witte bloedcellen helpt bij het vaststellen van ontstekingen en het bepalen van een geschikte behandeling.
Bezinkingssnelheid rode bloedcellen (BSE)
De BSE (bezinkingssnelheid erytrocyten) meet hoe snel rode bloedcellen (erytrocyten) naar de bodem van een testbuis zakken. Dit is een indirecte maat voor ontsteking. Hoge BSE-waarden kunnen wijzen op een ontsteking, infectie of chronische aandoeningen zoals reumatoïde artritis of lupus. Door deze waarde te volgen, kun je de ernst en het verloop van deze aandoeningen beter inschatten.
Met welke test kunnen ontstekingswaarden worden gemeten?
Bloedonderzoek is een betrouwbare en nauwkeurige manier om ontstekingsmarkers te meten. Een kleine hoeveelheid bloed wordt hiervoor afgenomen door een verpleegkundige en geanalyseerd in een gecertificeerd laboratorium. Bloedonderzoek geeft direct inzicht in je ontstekingsstatus. Regelmatige metingen helpen om afwijkingen vroegtijdig op te sporen en tijdig maatregelen te nemen.
Wanneer doe je de metingen?
Het is verstandig om je ontstekingswaarden, zoals CRP, leukocyten en BSE, minstens één keer per jaar te laten controleren. Als je een verhoogd risico hebt op ontstekingsziekten, een bestaande aandoening hebt, of recentelijk veranderingen hebt doorgevoerd in medicatie of leefstijl, kan een controle om de 3 tot 6 maanden nuttig zijn. Zodra je waarden stabiel blijven binnen gezonde grenzen, volstaat een jaarlijkse controle.
